حسين مير حيدر

25

معارف گياهى ( فارسى )

تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گياه افسنطين كبير يك گلوكوزيد تلخ به نام آبسنطين « 1 » و اسانس روغنى است . معمولا اسانس و گلوكوزيد در غده‌هاى شبيه به مو و تار كه سطح خارجى گياه را پوشيده ، يافت مىشود . به علاوه يك تركيب متبلور نيز در گياه مشخص شده بنام مادهء تويون « 2 » ، كه به همراه تويول « 3 » و چند ماده ديگر ، اسانس اين گياه را مىسازند . مادهء تويون يك ستون « 4 » است كه معمولا مادهء عامل گياه سرو تبرى « 5 » است . اين ماده در اسانس افسنطين نيز به مقدار زياد وجود دارد و به نظر مىرسد كه عامل مضرّ موجود در برخى از ليكورهاى افسنطين همين ماده است . منظور از ليكور در اينجا ليكور اشتهاآور Absinthe است كه سابقا در فرانسه تهيه مىشد ، ولى از سال 1915 تهيه و توليد و مصرف آن ممنوع گرديده است . معمولا سرشاخه‌هاى گلدار و گل و برگ گياه مصرف در طب سنتى دارد . خواص - كاربرد در هند از دم‌كرده گياه افسنطين به عنوان ضد انگل شكم و تونيك در تبهاى نوبه‌اى استفاده مىشود . اثر ضد تب افسنطين در مورد تبهاى نوبه‌اى از كيسين خيلى بيشتر است . افسنطين مدّر است و لذا در موارد آب آوردن نسوج تجويز مىشود . افسنطين در رفع حالت قطع عادت ماهيانه زنان جوان كه ناشى از ضعف مفرط يا ركود فعاليت رحم است ، بسيار مؤثر است . دم‌كردهء 50 گرم گل و سرشاخه‌هاى گلدار گياه در 1000 گرم آب جوش به عنوان كمك به هضم غذا و رفع گاستريت و براى ازدياد ترشح صفرا مفيد است . افسنطين از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى گرم و خيلى خشك است . عصارهء آن از نظر حرارت گرمتر از شاخه و برگ آن است . گل و تخم آن از نظر خواص از ساير قسمتهاى گياه قوىترند .

--> ( 1 ) . Absinthin ( 2 ) . Thuyone - Thujone ( 3 ) . Thuyol ( 4 ) . Cetone ( 5 ) . Thuya orientalis